Hvernig virkar chiptuning í raun?

Þú finnur muninn ekki bara á blaði heldur strax þegar þú gefur inn. Það er ástæðan fyrir að spurningin hvernig virkar chiptuning kemur svona oft upp hjá ökumönnum sem vilja meira út úr bílnum sínum án þess að fara í dýrar vélrænar breytingar. Fyrir flesta snýst þetta ekki um kappakstur heldur um betra tog, skarpara inngjafarsvar og nothæfara afl í venjulegum akstri.

Hvernig virkar chiptuning?

Í stuttu máli felst chiptuning í því að breyta hugbúnaði í stýrieiningu vélarinnar, ECU. Sú eining stjórnar lykilatriðum í rekstri vélarinnar, eins og eldsneytisgjöf, kveikju, forþrýstingi í túrbóvélum, togmörkum og viðbragði við inngjöf. Framleiðandi skilgreinir þessi gildi með ákveðnu öryggisbili sem þarf að henta mörgum mörkuðum, eldsneytisgæðum, loftslagi og mismunandi notkun.

Þegar ECU er endurforrituð er verið að fínstilla þessi mörk fyrir raunverulega notkun bílsins. Það þýðir ekki að ýta öllu í botn. Góð stilling byggir á því að nýta þann varaforða sem er til staðar innan vélrænna marka bílsins. Niðurstaðan er yfirleitt meira afl og tog, jafnari kraftdreifing og betri svörun, sérstaklega á því snúningssviði sem skiptir máli í daglegum akstri.

Hvað er verið að breyta í ECU?

Mörg orð fara oft í gang þegar talað er um chiptuning, en í grunninn snýst þetta um nokkur mjög afmörkuð stjórnkerfi. Í túrbóbíl er algengt að vinna með þrýstistýringu, eldsneytiskort, kveikjutíma og togstýringu. Í dísilbílum skiptir innspýting, rail pressure og togstjórnun miklu máli. Í báðum tilvikum þarf allt að vinna saman.

Ef aðeins eitt gildi er hækkað án tillits til heildarinnar verður niðurstaðan oft gróf. Bíllinn getur fundist hvass í fyrstu en aflferillinn verður ójafn, hitamyndun eykst eða aksturseiginleikar versna. Þess vegna skiptir máli að stillingin sé heildstæð. Markmiðið er ekki bara hæsta tala heldur betri notkun á vélinni.

Afl og tog eru ekki það sama

Margir biðja um meira hestafl en upplifa mesta muninn í toginu. Það er eðlilegt. Togið er það sem þú finnur þegar bíllinn togar betur úr lágum og miðlungs snúningi, til dæmis þegar þú tekur fram úr, keyrir upp brekku eða ferð af stað af ákveðni. Chiptuning bætir oft þetta svæði mest og þar verður bíllinn skemmtilegri og afslappaðri í akstri.

Aflskráning á pappír segir því ekki alla söguna. Vel heppnuð Stage 1 stilling getur gert bíl liprari og sterkari án þess að hann þurfi alltaf að vera keyrður á háum snúningi.

Af hverju er svona mikill varaforði frá verksmiðju?

Framleiðendur hanna einn grunn fyrir ótal aðstæður. Sami mótor getur verið seldur í mismunandi löndum, með ólíku eldsneyti, mismunandi útblásturskröfum og ólíkri þjónustusögu. Þá eru oft sett hóflegri mörk í hugbúnaðinn en vélbúnaðurinn þolir tæknilega séð.

Þetta á sérstaklega við um bíla þar sem sami mótor og sami gírkassi finnast í fleiri aflstigum frá verksmiðju. Þar er ekki óalgengt að hluti af muninum liggi í hugbúnaði. Það þýðir samt ekki að allir bílar eigi að fá sömu stillingu. Ástand bílsins, aksturssaga, eldsneyti og vélargerð skipta máli.

Hvernig fer ferlið fram?

Í faglegri vinnu byrjar chiptuning ekki á því að setja bara inn tilbúið skjal. Fyrst þarf að skoða grunnástand bílsins. Ef bíll er með bilun í skynjara, leka, veikann kveikjubúnað eða slitinn búnað í inntaki og útblæstri verður stilling aldrei betri en grunnurinn sem hún byggir á.

Þegar bíllinn er talinn heilbrigður er upprunalegur hugbúnaður lesinn úr ECU. Síðan er unnið með þær breytur sem skipta máli fyrir viðkomandi vél og markmið. Stage 1 stilling er yfirleitt miðuð við staðlaðan bíl, án þess að krefjast aukabúnaðar eins og stærri intercooler, útblásturs eða breytinga á innspýtingu.

Eftir uppsetningu er skoðað hvernig bíllinn hagar sér. Það sem skiptir máli er ekki bara hvort hann fer betur af stað, heldur hvort afl, tog og viðbragð séu eðlileg og samræmd. Góð stilling á að líða eins og bíllinn hefði alltaf átt að vera svona.

Hvað breytist í daglegum akstri?

Þetta er sá hluti sem flestir finna strax. Bíllinn verður yfirleitt viljugri við inngjöf, togar fyrr og þarf síður að vinna sig upp í snúning til að skila krafti. Í sjálfskiptingu getur þetta þýtt færri óþarfa niðurskiptingar. Í beinskiptum bíl finnst oft meiri sveigjanleiki í hærri gír.

Á íslenskum vegum skiptir þetta máli. Við keyrum í köldu lofti, breytilegum aðstæðum og oft með farm, farþega eða í mótvindi. Þá er nothæft miðjusvið miklu mikilvægara en toppafl sem nýtist sjaldan. Rétt stilltur bíll verður einfaldlega þægilegri og öruggari í eðlilegum framúrakstri og almennum þjóðvegaakstri.

Getur eyðslan batnað?

Já, stundum. En það fer eftir því hvernig bílnum er ekið. Ef ökumaður nýtir aukið tog til að keyra með minna inngjafarálagi getur eldsneytisnýting batnað, sérstaklega í dísilbílum og túrbóbensínbílum þar sem vélin vinnur skilvirkar á ákveðnu álagssviði. Ef bíllinn er hins vegar keyrður harðar eftir stillingu er eðlilegt að eyðslan hækki.

Rétt svarið er því þetta: chiptuning getur bætt eyðslu, en aðeins ef aksturslagið nýtir breytinguna á skynsamlegan hátt.

Er chiptuning öruggt?

Spurningin er rétt, því ekki er öll stillingarvinna eins. Örugg chiptuning byggir á því að vinna innan marka vélar, túrbínu, eldsneytiskerfis og drifrásar. Það þýðir hóflegar og markvissar breytingar, ekki ýktar tölur til að selja eina mælingu.

Þegar unnið er af þekkingu er hægt að ná mjög góðum árangri án þess að fórna áreiðanleika. En ef bíll er illa við haldið, keyrður á röngu eldsneyti eða fær of ágenga stillingu miðað við vélbúnað, þá eykst áhættan. Það er einmitt ástæðan fyrir að ábyrg nálgun skiptir meira máli en stærstu loforðin.

Hvenær á ekki að stilla bíl?

Það eru aðstæður þar sem skynsamlegt er að bíða. Ef mótorljós er komið á, ef túrbó hegðar sér undarlega, ef sjálfskipting er farin að slá eða ef bíllinn eyðir eða reykir óeðlilega, þá þarf fyrst að greina vandann. Chiptuning lagar ekki slit, leka eða bilaða íhluti.

Einnig þarf að horfa á heildina ef bíllinn er mikið ekinn. Hærra tog getur sett meiri kröfu á kúplingu eða slitna drifhluta. Það þýðir ekki að ekki megi stilla eldri bíl, heldur að matið þarf að vera raunsætt.

Munurinn á Stage 1 og árásargjarnari stillingum

Fyrir flesta eigendur staðlaðra götubíla er Stage 1 rökréttasti kosturinn. Hún er hönnuð fyrir bíl sem er vélrænt óbreyttur og miðar að skýrum ávinningi í afli, togi og aksturseiginleikum án þess að kalla á frekari breytingar.

Árásargjarnari uppsetningar geta skilað meiri topptölum, en krefjast þá oftar breytinga á kælingu, loftflæði, útblæstri eða eldsneytiskerfi. Þær henta ekki alltaf bíl sem á að vera áreiðanlegur daglega. Fyrir marga er betra að fá 80 prósent af mögulegum ávinningi með miklu betri jafnvægi en að elta síðustu tölurnar.

Hvernig á að meta góða stillingu?

Góð chiptuning á ekki bara að sjást á pappír. Hún á að finnast í því hvernig bíllinn tekur við sér, hvernig afl kemur inn, hversu eðlilegt inngjafarsvarið er og hvort krafturinn helst stöðugur gegnum snúningssviðið. Bíll sem rykkir, spólar of auðveldlega eða verður ónæmur á fyrstu millimetrum inngjafar er ekki endilega betur stilltur. Hann getur einfaldlega verið verri í daglegri notkun.

Þess vegna leita margir að þjónustu sem er stillt út frá raunhæfum akstri. BOOST vinnur út frá þeirri hugsun - að skila mælanlegri bætingu sem er nothæf, skýr og innan þeirra marka sem bíllinn ræður við.

Er chiptuning þess virði?

Ef þú átt bíl sem þér líkar vel við en finnst hann aðeins of daufur, seinn við inngjöf eða kraftlítill í miðjusviði, þá getur svarið mjög vel verið já. Fyrir marga er þetta einfaldasta leiðin til að fá meiri ánægju út úr bílnum án þess að fara í stórar og kostnaðarsamar breytingar.

Virðið liggur ekki bara í fleiri hestöflum. Það liggur í betra flæði, sterkari hröðun þar sem þú notar bílinn mest og aksturseiginleikum sem passa betur við raunverulegar aðstæður. Þegar stillingin er gerð rétt verður bíllinn ekki bara hraðari. Hann verður markvissari.

Ef þú ert að velta fyrir þér hvort bíllinn þinn henti, þá er besta nálgunin alltaf sú einföldasta: byrja á ástandi bílsins, skoða hvað er raunhæft fyrir viðkomandi vél og velja stillingu sem bætir aksturinn án þess að fara fram úr því sem búnaðurinn ræður við. Þar liggur góður árangur til lengri tíma.