Reynsla af stillingu í vetrarakstri á Íslandi

Veturinn reynir á bílinn á annan hátt en þurr sumarakstur. Reynsla af stillingu í vetrarakstri snýst því ekki aðeins um fleiri hestöfl, heldur um hvernig aukið tog, inngjöf og aflferill haga sér þegar vegurinn er kaldur, blautur eða háll. Rétt gerð ECU-stilling getur gert bílinn ákveðnari í daglegum akstri. Röng eða of ágeng stilling getur hins vegar gert hann erfiðari í meðförum þar sem gripið er takmarkað.

Fyrir ökumann á höfuðborgarsvæðinu getur munurinn fundist strax í framúrakstri, innkeyrslu á stofnbraut og þegar ekið er með farangur eða farþega upp í hálku. Markmiðið á ekki að vera að láta dekkin snúast. Markmiðið er að fá afl sem kemur fyrr, byggist upp á fyrirsjáanlegan hátt og nýtist þegar þarf.

Hvað breytist með Stage 1-stillingu á veturna?

Stage 1-stilling lagar stýringu vélarinnar innan þeirra marka sem aflrásin ræður við. Þar er meðal annars unnið með afl, tog, túrbóþrýsting, eldsneytisgjöf og viðbragð inngjafar. Útkoman á að vera skýrari svörun og nothæfara aflband, ekki bara há tala á blaði.

Í vetrarakstri verður aukið tog oft meira áberandi en hámarksaflið. Dísilbíll sem fær meira tog á miðju snúningssviði þarf síður að fara langt niður í gír til að halda ferð uppi. Túrbóbensínbíll getur svarað inngjöf ákveðnar án þess að ökumaður þurfi að gefa mikið. Þetta getur gert akstur mýkri, sérstaklega við hraðabreytingar á blautum eða snjóþöktum vegi.

Það er samt lykilatriði að togið komi ekki allt of snöggt. Ef hámarkstog er sett mjög lágt í snúningi getur framhjóladrifinn bíll auðveldlega tapað gripi við útakstur úr hringtorgi eða á upphafi brekku. Vel unnin stilling mótar togferilinn þannig að hann sé jafnari. Ökumaðurinn fær meiri kraft, en einnig betri stjórn á því hvenær krafturinn berst til hjólanna.

Reynsla af stillingu í vetrarakstri ræðst af gripinu

ECU-stilling bætir ekki grip. Hún breytir því hvernig vélin skilar afli. Þessi munur skiptir öllu þegar frost, slabbi og hálka eru annars vegar. Góð vetrardekk, rétt loftþrýstingur, hjólastilling og ástand dempara ráða meira um það hvort bíllinn stöðvast og beygir örugglega en nokkur hugbúnaðarbreyting.

Þess vegna þarf ökumaður að laga aksturslagið að breyttum viðbrögðum. Bíll með hærra tog getur brugðist fyrr við þegar inngjöfinni er ýtt niður. Á þurru malbiki er það þægilegt. Á hálku þarf að beita inngjöfinni mýkra, sérstaklega í lágum gírum. Spólvörn og stöðugleikakerfi eru áfram mikilvæg öryggiskerfi, en þau vinna best þegar ökumaður gefur þeim tækifæri til að halda bílnum innan gripsins.

Fjórhjóladrif breytir ekki þessari staðreynd, þó það gefi oft betra upptak. Fjórhjóladrifinn bíll með auknu togi kemst yfirleitt af stað með meiri festu en framhjóladrifinn bíll, en hann hemlar ekki betur og beygir ekki sjálfkrafa hraðar. Þegar farið er of hratt inn í beygju er gripið jafnt takmarkað. Stilltur fjórhjóladrifinn bíll þarf því sömu aga við inngjöf og hraðaval.

Inngjöf og sjálfskipting skipta meira máli en margir halda

Margir tengja stillingu fyrst og fremst við afl. Í raun er viðbragð inngjafar oft sá hluti sem ökumaður finnur mest fyrir í daglegum vetrarakstri. Sljó inngjöf getur kallað á of mikla fóthreyfingu og síðan snöggt tog þegar bíllinn loksins svarar. Markviss stilling getur stytt þessa bið og gert tenginguna á milli fótar og vélar skýrari.

Það þarf þó að forðast of næma inngjöf. Inngjöf sem verður mjög hvöss í fyrstu prósentum pedalans getur gert akstur í hálku þreytandi. Besti árangurinn er yfirleitt línuleg svörun: litlar fóthreyfingar gefa litlar breytingar og meira afl kemur stigvaxandi þegar ökumaður biður um það.

Í sjálfskiptum bílum skiptir samspil vélar og gírkassa einnig máli. Aukin toggeta getur gert bílinn öruggari í millihraða, en gírkassinn þarf að vera í góðu ástandi og starfa innan sinna marka. Sumir bílar halda gír lengur eða skipta niður fyrr þegar meira tog er tiltækt. Það getur verið kostur við framúrakstur, en á hálku getur verið rétt að velja akstursstillingu sem gefur mýkri svörun eða nota handvirka gírvalið þar sem það á við.

Kuldi, vélrænt ástand og raunhæfar væntingar

Kalt loft getur verið hagstætt fyrir túrbóvélar, þar sem loftið er þéttara. Á sama tíma verða olía, drifbúnaður og gírkassi kaldari og stífari eftir næturfrost. Fyrstu kílómetrana eftir kaldstart er því ekki rétti tíminn til að prófa fullt afl, hvort sem bíllinn er stilltur eða ekki. Leyfið vélinni og aflrásinni að ná eðlilegu vinnuhitastigi með rólegum akstri.

Stilling getur heldur ekki bætt upp fyrir viðhaldsvanda. Slitinn kúpling, þreyttur sjálfskiptigírkassi, bilaður loftflæðiskynjari, lélegir kveikjuhlutar eða stífluð EGR- og sogkerfi geta komið betur í ljós þegar vélin er látin skila meira togi. Það er ekki galli við vandaða stillingu að vandinn finnist. Það er áminning um að aflið fer í gegnum alla aflrásina, ekki bara vélina.

Áður en bíll er stilltur fyrir íslenskar aðstæður er skynsamlegt að meta heildarmyndina: þjónustusögu, kílómetrastöðu, ástand dekkja, hvort viðvörunarljós séu virk og hvernig bíllinn hagar sér undir álagi. Þetta er sérstaklega mikilvægt fyrir eldri dísilbíla og bíla sem hafa ekið mikið í stuttum ferðum yfir veturinn.

Hvenær skilar stilling mestum ávinningi?

Ávinningurinn er oft mestur hjá bílum sem eru með túrbóvél og skortir tog í verksmiðjuástandi. Þar getur vel útfærð Stage 1-stilling minnkað þörfina á að þrýsta vélinni hátt upp í snúning eða skipta sífellt niður í gír. Bíllinn verður einfaldlega meira með í ferðinni.

Fyrir daglegan akstur snýst það til dæmis um að komast örugglega inn á Miklubraut, halda jöfnum hraða upp brekkur í vindi eða eiga nægt afl þegar framúrakstur er bæði löglegur og öruggur. Þetta eru aðstæður þar sem nothæft tog og fyrirsjáanleg inngjöf skipta meira máli en hámarksafl við rauða línu snúningsmælisins.

Eldsneytisnotkun getur einnig batnað við rólegan og jafnan akstur, einkum ef aukið tog þýðir að vélin þarf minna álagi að halda sama hraða. Það er þó ekki loforð um minni eyðslu í öllum aðstæðum. Sé aukið afl notað oft og inngjöfinni beitt fastar mun eyðslan eðlilega hækka. Stilling gefur möguleika á hagkvæmari akstri, en aksturslagið ræður lokaniðurstöðunni.

Rétt nálgun fyrir íslenskan vetur

Hjá BOOST er áherslan á hugbúnað sem skilar mælanlegum framförum án þess að keyra vél og aflrás út fyrir eðlileg vélræn mörk. Fyrir vetrarakstur þýðir það að jafnvægið skiptir meira máli en hámarkstalan. Bíllinn á að vera skemmtilegri og sterkari þegar vegurinn er góður, en jafnframt auðveldur að stjórna þegar aðstæður versna.

Ef þú ert að íhuga stillingu skaltu hugsa fyrst um hvernig þú notar bílinn í raun. Ökumaður sem ekur mest innanbæjar á hálum götum þarf að meta mýkt og stýrðan togferil. Sá sem ekur reglulega lengri leiðir um Suðurland eða Vesturland fær mögulega mest út úr öflugri millihraðasvörun og betra afli í halla. Sama stilling hentar ekki endilega öllum bílum eða öllum akstursvenjum.

Veldu dekk sem passa aðstæðum, haltu bílnum vel þjónustuðum og gefðu þér fyrstu dagana til að kynnast breyttu viðbragði inngjafar. Þá verður aukið afl ekki bara tala í tölvu - heldur nothæfur kraftur sem þú ræður við þegar íslenski veturinn setur skilyrðin.