Aflaukning eða betri nýtni? Fáðu bæði

Margir ökumenn setja aflaukningu eða betri nýtni upp sem tvo gagnstæða kosti. Annaðhvort færðu meira afl og eyðir meira, eða sparar eldsneyti og sættir þig við daufari viðbrögð. Fyrir mörg nútímabílavélakerfi er þetta hins vegar röng uppsetning. Rétt stillt Stage 1 hugbúnaðarbreyting getur aukið tog og afl, gert inngjöfina beittari og um leið hjálpað bílnum að vinna skilvirkar við venjulegan akstur.

Lykillinn er ekki að keyra vélina út fyrir það sem hún þolir. Hann er að nýta það svigrúm sem framleiðandinn skilur oft eftir í stýribúnaðinum. Sama vél er seld á ólíkum mörkuðum, í mismunandi aflstillingum og með breytilegum kröfum um eldsneyti, loftslag og þjónustubil. Þess vegna er oft hægt að fá skýran mun án þess að skipta um túrbínu, púst eða vélræna íhluti.

Aflaukning eða betri nýtni er ekki alltaf val

Vél eyðir ekki eldsneyti eingöngu vegna þess hve mikið afl hún getur skilað. Eyðslan ræðst að stórum hluta af því hversu mikið álag þarf til að halda hraða, hve lengi vélin er undir mikilli inngjöf og hversu skilvirkt hún nýtir loft og eldsneyti á því snúningssviði sem bíllinn er mest ekinn á.

Þegar Stage 1 stilling eykur tog á lágu og miðlungs snúningssviði þarf ökumaður oft minni inngjöf til að ná sama hraða. Þetta finnst strax þegar ekið er af stað, farið inn á stofnbraut eða tekið fram úr. Bíllinn svarar fyrr, gírkassinn þarf síður að leita niður um gír og vélin þarf ekki að vera lengi á háum snúningi til að sinna venjulegu verki.

Þetta þýðir ekki að meiri afköst skili sjálfkrafa minni eyðslu. Ef aukið afl er notað í hverri hröðun, ekið hraðar eða inngjöfinni haldið meira opinni verður eyðslan auðvitað meiri. Ávinningurinn kemur þegar ökumaður nýtir aukna toginu til að aka með minni fyrirhöfn, ekki þegar hver ferð er gerð að spretthlaupi.

Togið skiptir meira máli en hámarkstalan

Hámarks hestöfl eru auðvelt að setja á blað, en tog og togdreifing ráða oft meira um hvernig bíllinn upplifist á íslenskum vegum. Aukin toggeta í kringum 1.500 til 3.500 snúninga, eftir vél og gírkassa, gefur öflugra viðbragð þar sem flestir daglegir akstursaðstæður eiga sér stað.

Dísilbíll með meira tog getur til dæmis tekið á móti halla eða fullhlöðnum farþegum án þess að þurfa stöðugt að skipta niður. Túrbóbensínbíll verður liprari út úr hringtorgi og öruggari í framúrakstri þegar krafturinn kemur fyrr og jafnara. Þetta er nothæf aflaukning, ekki bara tala sem sést við háan snúning.

Jafnari aflgjöf bætir aksturinn

Óvönduð stilling getur gefið snöggt togstökk sem virkar áhrifamikið í fyrstu, en veldur rykkjum, óþarfa spóli eða sífelldum gírskiptingum. Markmiðið á að vera línuleg aflgjöf. Þá fylgir krafturinn inngjöfinni með fyrirsjáanlegum hætti og bíllinn verður þægilegri bæði í borgarumferð og á þjóðvegi.

Þegar aflið er afhent jafnt nýtist gripið betur. Það skiptir máli á blautum vegum, í hálku og þegar bíllinn er með drátt eða þungan farm. Meira tog á ekki að þýða minna stjórnvald ökumanns yfir bílnum.

Hvað breytir Stage 1 hugbúnaðarstilling?

Stýribúnaður vélarinnar stjórnar meðal annars eldsneytismagni, forþjöppuþrýstingi, kveikju, inngjöf og togmörkum. Í Stage 1 er þessum gildum breytt með hliðsjón af vélargerð, eldsneytiskerfi, túrbínu, kælingu og þeim mörkum sem vélbúnaðurinn ræður við. Engar vélrænar breytingar eiga að vera nauðsynlegar þegar bíllinn er í góðu ástandi og rétt stilling er valin.

Á túrbóvél er algengt að stillingin bæti svörun forþjöppunnar og samspil lofts, eldsneytis og togs. Á bensínvél getur rétt kvörðun einnig fært tog fyrr niður í snúningum. Á dísilvél er ávinningurinn oft mjög áberandi í miðsviðinu, þar sem aukið tog getur breytt því hvernig bíllinn dregur í hversdagslegum akstri.

Gírkassinn er hluti af heildinni. Sjálfskipting er hönnuð með ákveðin togmörk og því þarf vélarstillingin að taka tillit til þess, ekki bara þess sem vélin getur mögulega skilað. Það sama á við um kúplingu í beinskiptum bíl. Ábyrg aflstilling horfir á heildardrifrásina, ekki eina hámarkstölu.

Betri nýtni mælist við réttar aðstæður

Eyðslutölur geta verið villandi ef þær eru bornar saman án samhengis. Stuttar ferðir með kaldri vél, mikill mótvindur, vetrardekk, nagladekk, þungur farmur og hitastig undir frostmarki hafa öll greinileg áhrif. Íslenskar aðstæður gera það að verkum að samanburður þarf að ná yfir fleiri en einn tank og svipað akstursmynstur.

Raunhæf leið til að meta breytinguna er að fylgjast með meðaleyðslu yfir nokkrar fyllingar, ekki bara upplýsingum í mælaborðinu eftir eina rólega ferð. Skráðu ekna kílómetra og eldsneytismagn, og taktu eftir því hvort þú þarft minni inngjöf við venjulega hröðun. Oft er það síðara sem ökumaður finnur fyrst, áður en meðaltal eldsneytiseyðslu sýnir skýran mun.

Bætt nýtni getur komið fram sem minni eyðsla á þjóðvegi, en hún getur líka birst sem betri afköst fyrir sömu eyðslu. Fyrir eiganda jeppa sem dregur kerru getur það til dæmis skipt meira máli að bíllinn haldi hraða með minna álagi en að eyðslan lækki um ákveðinn desilítrafjölda. Fyrir daglegan borgarakstur getur skarpari inngjöf og minna gírleit verið verðmætari breyting en lægsta mögulega eyðslutala.

Ástand bílsins ræður miklu

Hugbúnaður lagar ekki slitinn eða bilaðan vélbúnað. Stífluð loftsía, lélegir kveikjuhlutir, vandamál í eldsneytiskerfi, slitinn kúpling, gölluð skynjaragildi eða leki í sogkerfi geta bæði dregið úr árangri og aukið áhættu. Bíll sem á að fá meiri afköst þarf að vera þjónustaður og heilbrigður áður en stilling fer inn.

Þetta á sérstaklega við um bíla sem hafa farið langt, eru með óljósa þjónustusögu eða hafa þegar gefið merki um bilun. Vélaljós, óeðlilegur reykur, hik við inngjöf eða rykkir í gírskiptingum eru atriði sem þarf að greina fyrst. Rétt röð er einföld: laga vandann, staðfesta eðlilega virkni og stilla síðan bílinn.

Eldsneytið skiptir einnig máli. Stilling þarf að miðast við það eldsneyti sem bíllinn fær í raun hérlendis, ekki bestu mögulegu aðstæður á prófunarbekk. Það er hluti af því að halda afköstum stöðugum og vélinni innan eðlilegra marka í daglegri notkun.

Hvenær er Stage 1 skynsamleg ákvörðun?

Stage 1 hentar vel þegar eigandinn vill finna raunverulegan mun án þess að fara í umfangsmiklar breytingar. Þú færð ekki kappakstursbíl, og það á heldur ekki að vera loforðið. Þú getur hins vegar fengið bíl sem er ákveðnari í framúrakstri, léttari í halla, fljótari að svara og þægilegri við eðlilegan hraða.

Fyrir suma er markmiðið einfaldlega meiri akstursgleði. Fyrir aðra snýst það um að fjölskyldubíllinn taki betur við þegar hann er hlaðinn, eða að vinnubíllinn dragi með minna álagi. Þar liggur styrkur vel gerðrar hugbúnaðarstillingar: hún getur lagað eðli bílsins að því hvernig hann er raunverulega notaður.

Hjá BOOST er áherslan á Stage 1 stillingar sem sækja mælanlegan árangur án þess að fórna þeirri áreiðanleika sem bíllinn þarf að hafa alla daga. Rétt stilling byggir á viðeigandi væntingum, heilbrigðum bíl og skýrum skilningi á því hvað ökumaður vill bæta.

Ef bíllinn þinn er nú þegar þægilegur en vantar aðeins ákveðni við inngjöf, tog í miðsviðinu eða minni fyrirhöfn í þjóðvegarakstri, er ekki nauðsynlegt að velja á milli afls og skynsamlegrar notkunar. Veldu breytingu sem skilar sér þar sem þú finnur hana - undir hægri fæti, í framúrakstrinum og í hverri ferð sem bíllinn á að sinna án vandræða.